Wenen: keizerlijke grandeur en creatieve stad
Wenen is de stad van keizers, componisten en koffiehuizen. Langs de Donau zie je barokke paleizen, operahuizen en musea naast moderne architectuur en hippe wijken. De Oostenrijkse hoofdstad voelt tegelijk chic en ontspannen, met statige boulevards, parken en overal terrassen waar koffie en taart worden geserveerd.
Of je nu komt voor klassiek muziek, kunst en geschiedenis of gewoon voor een Wiener Schnitzel in een traditioneel Gasthaus: Wenen verveelt niet snel. Dit zijn tien bezienswaardigheden in Wenen die je zeker op je lijst wilt zetten.
10. Ringstraße
De Ringstraße is een brede ringboulevard rond het historische centrum van Wenen. Ze werd aangelegd in de tweede helft van de 19e eeuw, op de plek waar vroeger de middeleeuwse stadsmuren uit de 13e eeuw stonden. De straat moest de macht en welvaart van het Habsburgse Rijk uitstralen en werd dé plek waar de belangrijkste representatieve gebouwen verrezen.
Langs de Ringstraße staan indrukwekkende theaters, musea, ministeries en paleizen in wat wel de Ringstraßestijl wordt genoemd. Architecten grepen daarbij terug op neogotiek, neoclassicisme, neorenaissance en neobarok.
9. Stadhuis van Wenen
Ook het Weense Rathaus werd aan het einde van de 19e eeuw gebouwd, en gold destijds als een van de duurste gebouwen ter wereld. Tegenwoordig is het de zetel van de stadsraad en burgemeester. Architect Friedrich von Schmidt koos voor een neogotisch ontwerp en had eerder al meegewerkt aan de kathedralen van Keulen en Milaan. Dat zie je terug in de hoge toren, die sterk aan een kerktoren doet denken.
Let bij een bezoek op de Rathausmann, een standbeeld van een krijger met lans dat bovenop de centrale toren staat. Aan de oostkant geven een loggia en monumentale trappen toegang tot de grote Festsaal, waar feestelijke ontvangsten plaatsvinden. Na afloop kun je uitblazen in het Rathauspark, met fonteinen, standbeelden en seizoensevenementen zoals de kerstmarkt of openluchtfilmavonden.
8. Hundertwasserhaus
Dit bericht op Instagram bekijken
Het Hundertwasserhaus is een van de meest opvallende wooncomplexen van Wenen. De kleurrijke gevels, onregelmatige lijnen en bomen op balkons en daken zijn het werk van kunstenaar Friedensreich Hundertwasser, die het project begin jaren tachtig ontwierp. In zijn visie moest architectuur in harmonie zijn met mens en natuur: geen strakke rechte lijnen, maar speelse vormen en veel groen.
Hundertwasser kreeg van de stad de opdracht om een wooncomplex met 52 appartementen te ontwerpen. Hij liet zich ondersteunen door architect Josef Krawina en later Peter Pelikan, omdat hij zelf geen technisch architect was. Het resultaat werd in 1985 opgeleverd en was toen omstreden, maar inmiddels hebben de meeste inwoners het in hun hart gesloten. D
7. MuseumsQuartier
Het MuseumsQuartier (MQ) is een groot cultuurcomplex van zo’n 60.000 m² aan de rand van de binnenstad. De kern van het complex wordt gevormd door voormalige keizerlijke stallen, die na de val van de Oostenrijks-Hongaarse monarchie werden omgevormd tot tentoonstellingsruimtes. Rondom de centrale binnenplaats staan historische gebouwen naast moderne museumkubussen.
Je vindt er onder andere het MUMOK voor moderne kunst, het Leopold Museum met veel Weense jugendstil en Egon Schiele, de Kunsthalle Wien en het ZOOM Kindermuseum.
De binnenplaatsen en terrassen worden gebruikt voor culturele festivals, concerten en zomerse avonden in de open lucht. Het MQ is daarmee zowel een plek om kunst te kijken als een gezellige ontmoetingsplek met cafés en barretjes.
6. Kunsthistorisches Museum
De Habsburgers verzamelden eeuwenlang kunst en kostbaarheden uit heel Europa en daarbuiten. Aan het einde van de 19e eeuw werd besloten deze collecties onder te brengen in een nieuw museum aan de Ringstraße. Het resultaat is het Kunsthistorisches Museum, een monumentaal gebouw dat een tweeling vormt met het Natuurhistorisch Museum aan de andere kant van de Maria-Theresien-Platz. Het interieur met trappenhallen, marmeren zuilen en koepels is al een belevenis op zich.
In de Gemäldegalerie hangen schilderijen van de 15e tot en met de 18e eeuw, met sterke vertegenwoordiging van Vlaamse, Nederlandse, Venetiaanse en Spaanse meesters. Namen als Bruegel, Rubens, Rembrandt en Titiaan kom je hier overal tegen.
Op de benedenverdieping is een uitgebreide collectie Griekse en Romeinse kunstwerken te zien. Reken rustig een paar uur voor dit museum als je van klassieke kunst houdt.
5. Slot Belvedere
Slot Belvedere behoort tot de mooiste barokke paleiscomplexen van Europa en staat niet voor niets op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het bestaat uit twee hoofdgebouwen, het Oberes en Unteres Belvedere, met daartussen een formele tuin in Franse stijl. Het bovenste paleis herbergt de belangrijkste kunstcollecties en enkele representatieve zalen zoals de marmeren Sala Terrena en het historische trappenhuis. Ooit was dit de werkruimte van prins Eugenius van Savoye, de opdrachtgever van het complex.
In het Oberes Belvedere hangt een grote collectie Oostenrijkse kunst, van middeleeuwen tot en met de 20e eeuw. De grootste publiekstrekker is de verzameling werken van Gustav Klimt, met als topstuk “De Kus”, aangevuld met onder andere “Judith”. Ook impressionisme en realisme zijn goed vertegenwoordigd. Het Unteres Belvedere, vroeger de privévertrekken van de prins, toont wisselende tentoonstellingen en heeft weelderige zalen als de marmerzaal en de goudzaal.
4. Stephansdom
De Stephansdom is de gotische kathedraal van Wenen en het herkenbare middelpunt van de stad. Op deze plek stond in de 12e eeuw al een eerste kerk, maar het grootste deel van het huidige gebouw ontstond vanaf 1359. In de 14e en 15e eeuw volgde verdere uitbreiding, waaronder de bouw van de slanke zuidtoren van 136 meter hoog. De geplande noordtoren werd door geldgebrek nooit volledig voltooid en bleef steken op 68 meter.
Binnen vind je een rijk interieur met altaren, grafmonumenten en kunstwerken uit verschillende perioden. Bezoekers kunnen de zuidtoren beklimmen voor een panoramisch uitzicht over Wenen en het karakteristieke dak met gekleurde dakpannen van dichtbij bekijken.
3. Weense Staatsopera
In de 18e en 19e eeuw was Wenen het centrum van de klassieke muziek, met componisten als Mozart, Beethoven en Strauss. De Weense Staatsopera biedt al sinds 1869 een passende omgeving voor die traditie. Het imposante operagebouw aan de Ringstraße heeft een rijk gedecoreerd interieur met loges, marmer en kroonluchters. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het zwaar beschadigd door bombardementen en daarna in tien jaar tijd zorgvuldig herbouwd.
Vandaag geldt de Staatsopera als een van de belangrijkste operahuizen ter wereld, met een druk speelschema en topdirigenten en -zangers. Kun je geen kaartje bemachtigen voor een voorstelling, dan is een rondleiding een uitstekend alternatief. Je bekijkt dan niet alleen de zaal, maar ook de foyers en delen van de coulissen.
2. Hofburg
Meer dan zes eeuwen lang was de Hofburg de residentie van de Habsburgse keizers, tot de monarchie in 1918 ten einde kwam. Het enorme paleiscomplex in het centrum van Wenen bestaat uit achttiende vleugels en ongeveer tweeduizend kamers. Binnen de muren liggen keizerlijke appartementen, kapellen, bibliotheken, pronkzalen en meerdere musea. Het is een compacte samenvatting van de macht en rijkdom van de dynastie.
Architectonisch is de Hofburg een patchwork van stijlen: van gotische resten tot barokke gevels en neoklassieke uitbreidingen. Bezoekers kunnen onder meer de keizerlijke vertrekken van Frans Jozef en Sisi bekijken, de schatkamer met regalia, de nationale bibliotheek en de Spaanse Rijschool waar de Lipizzanerpaarden trainen.
1. Schloss Schönbrunn
Schloss Schönbrunn was het zomerpaleis én de favoriete verblijfplaats van de keizerlijke familie. Het paleis ligt iets buiten het centrum, maar is met de metro snel bereikbaar. De bouw begon in 1696, met architect Johann Bernhard Fischer von Erlach als ontwerper. De bedoeling was een residentie te creëren die kon wedijveren met Versailles in Frankrijk. Op het hoogtepunt woonden er rond de duizend mensen in de 1441 kamers en zalen van het complex.
Vandaag zijn zo’n veertig ruimtes te bezoeken, waaronder de staatsievertrekken van keizer Frans Jozef en keizerin Elisabeth (Sisi). Het interieur in rococostijl is uitbundiger versierd dan de meer functionele appartementen in de Hofburg. Neem ook de tijd om het park te verkennen, dat in formele Franse stijl werd aangelegd. Je vindt er onder meer de Gloriette op een heuvel met uitzicht over het paleis, fonteinen, beelden en het grote Palmenhaus, een historisch kascomplex met exotische planten.