Een natuurlijke bron die eruitziet als een gigantisch blauw oog, zo diep dat geen enkele duiker ooit de bodem heeft bereikt, en zo krachtig dat er elke seconde 18.400 liter ijskoud water naar boven wordt geperst. Het klinkt als een verzinsel, maar het Blue Eye (Syri i Kaltër) bij Saranda in Zuid-Albanië bestaat echt. Deze fascinerende waterbron is een van de meest bezochte attracties van het land en een stop die je niet wilt overslaan tijdens een roadtrip langs de Albanese Rivièra.
Wat is het Blue Eye?
Het Blue Eye is een karstbron aan de rand van het dorp Muzinë, op ongeveer 22 kilometer ten oosten van de kustplaats Saranda. De naam komt van het uitzicht vanaf boven: de donkerblauwe ‘pupil’ in het midden wordt omringd door een helderblauwe ‘iris’, wat het geheel op een menselijk oog doet lijken. De bron is het beginpunt van de Bistricë-rivier, die 25 kilometer verderop in de Ionische Zee uitmondt.
Wat dit natuurfenomeen zo bijzonder maakt, is de combinatie van ongekende diepte en enorme kracht. Duikers zijn tot 50 meter diep afgedaald, maar werden daar door de opwaartse druk van het water weer naar boven geduwd. Hoe diep de bron werkelijk is, weet niemand. Sommige schattingen gaan uit van meer dan 100 meter. Het water, afkomstig uit een ondergronds grottensysteem, gutst met enorme kracht naar boven en heeft het hele jaar een temperatuur van ongeveer 10 tot 13 graden Celsius.
Hoe kom je er?
Het Blue Eye ligt centraal tussen Saranda aan de kust en Gjirokastër landinwaarts. Vanuit Saranda is het een rit van 30 tot 40 minuten via de SH8 en vervolgens de SH99. Vanuit Gjirokastër rijd je via de SH4 naar het zuiden, en neem je bij Jorgucat de afslag naar de SH78 en vervolgens de SH99 richting Saranda. De toegangsweg naar het Blue Eye is vanaf de hoofdweg goed aangegeven.
Je kunt er op drie manieren komen: met de auto (het handigst), met een georganiseerde tour, of met het openbaar vervoer. Bussen die van Saranda naar Gjirokastër rijden stopten vroeger vaak bij het Blue Eye, maar tegenwoordig nemen veel bussen een andere route. Er is wel een shuttlebus van KMG Tourism die meerdere keren per dag tussen Saranda en het Blue Eye rijdt voor ongeveer 16 euro retour. Een taxi kost tussen de 30 en 40 euro retour (de chauffeur wacht dan twee uur op je).
Bij de ingang betaal je een kleine toegangsprijs: 50 lek (ongeveer 0,50 euro) per persoon en 100 lek voor een auto. Vanaf de parkeerplaats is het nog een wandeling van 2,2 kilometer naar de bron zelf. Het is een goed begaanbaar pad door het bos, grotendeels verhard. Je kunt ook een elektrische step huren of gebruikmaken van een treintje op wielen dat heen en weer rijdt voor ongeveer 6 euro.
Wat kun je er doen?
Het hoogtepunt is natuurlijk het Blue Eye zelf bekijken. Er is een houten platform gebouwd waar je vanaf naar beneden kunt kijken in het kristalheldere water. Je ziet de luchtbellen vanuit de diepte naar boven borrelen en kunt de intense kleuren bewonderen: van diep donkerblauw in het centrum tot turquoise aan de randen. Op zonnige dagen zijn de kleuren op hun felst.
Officieel is zwemmen in het Blue Eye verboden. Er hangen overal bordjes die dit aangeven. De reden: bescherming van het natuurreservaat en het unieke ecosysteem. Toch zie je soms mensen die het koude water in duiken. Houd er rekening mee dat het water het hele jaar door slechts 10 tot 13 graden is, wat ook in de zomer bitterkoud aanvoelt. De meeste bezoekers kiezen ervoor om het verbod te respecteren en alleen vanaf het platform te kijken.
Het gebied rondom het Blue Eye is een beschermd natuurmonument met prachtige wandelpaden door bossen met eiken en platanen. Je kunt een langere wandeling maken langs de Bistricë-rivier en andere delen van het natuurpark verkennen. Er zijn ook twee restaurants bij de bron waar je lokale Albanese gerechten kunt eten, waaronder één drijvend restaurant met uitzicht op het water.
Drukte en beste tijd voor een bezoek
Het Blue Eye is geen geheim meer. Integendeel, het is uitgegroeid tot een van de populairste attracties van Albanië en dat merk je vooral in het hoogseizoen. In juli en augustus kan het extreem druk zijn, met rijen wachtende toeristen bij het platform. Er zijn dan ook verkopers van souvenirs, verse sapjes en verhuurders van elektrische steps, wat het natuurlijke karakter enigszins aantast.
Wil je de drukte vermijden? Kom dan vroeg in de ochtend (het park opent om 7 uur) of laat in de middag. Buiten het hoogseizoen, in mei, juni of september, is het een stuk rustiger en aangenamer. De temperaturen zijn dan ook prettiger: in de zomer kan het boven de 40 graden worden, wat de wandeling naar de bron zwaar maakt. Doordeweeks is het altijd rustiger dan in het weekend.
In de winter (november tot maart) is het Blue Eye nog steeds open en toegankelijk, maar wel een stuk stiller. De temperaturen liggen dan tussen de 11 en 17 graden. Het water blijft ijskoud, maar de kleuren zijn nog steeds indrukwekkend.
Faciliteiten en praktische tips
- Bij de parkeerplaats is een café. Bij het Blue Eye zelf zijn twee restaurants en er zijn gratis toiletten. Er is ook een informatiecentrum met uitleg over de flora en fauna van het gebied. Je kunt er vers bronwater uit fonteintjes tappen om je fles te vullen (het water is drinkbaar, zeker als er niemand in het water zit).
- Neem contant geld mee, want de entree en parkeergelden kunnen alleen cash worden betaald. Draag comfortabele wandelschoenen voor de wandeling van 2 kilometer. Als je toch wilt zwemmen (op eigen risico), neem dan een handdoek en droge kleren mee. Het water is zo koud dat de meeste mensen er maar een paar seconden in blijven.
Combineren met andere bezienswaardigheden
Saranda, de dichtstbijzijnde grote plaats, ligt aan de Ionische Zee en heeft een gezellige boulevard, restaurants en nachtleven. Het is een goede uitvalsbasis voor meerdere dagen. Zo’n 20 minuten ten zuiden van Saranda ligt Ksamil, vaak de ‘Malediven van Europa’ genoemd vanwege de turquoise baaien en witte stranden. Het oude Butrint, een UNESCO-werelderfgoed met Griekse en Romeinse ruïnes, ligt vlak bij Ksamil.
Gjirokastër, een historische stad met Ottomaanse architectuur en een imposant kasteel, ligt op 45 minuten rijden van het Blue Eye. Veel bezoekers combineren een bezoek aan het Blue Eye met een dagtrip naar Gjirokastër. Een andere populaire combinatie is het Lekurësi-kasteel bij Saranda, vooral mooi bij zonsondergang.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kost een bezoek aan het Blue Eye?
De entree is 50 lek (ongeveer 0,50 euro) per persoon. Een auto betaalt 100 lek parkeergeld. Dit moet contant worden betaald.
Kun je zwemmen in het Blue Eye?
Officieel is zwemmen verboden om het natuurreservaat te beschermen. Er hangen overal bordjes. Sommige bezoekers negeren dit, maar het wordt afgeraden. Bovendien is het water ijskoud: slechts 10 tot 13 graden Celsius.
Hoeveel tijd heb je nodig?
Reken op twee tot drie uur voor het hele bezoek, inclusief de wandeling heen en terug en tijd bij de bron zelf. Wil je ook in de omgeving wandelen of eten bij het restaurant, dan kun je er makkelijk een halve dag doorbrengen.
Is het geschikt voor kinderen?
Ja, de wandeling is goed te doen voor kinderen. Het pad is grotendeels verhard en er zijn geen gevaarlijke stukken. Houd wel rekening met de afstand van ruim 4 kilometer heen en terug. Voor kleine kinderen kun je een buggy meenemen of gebruikmaken van het treintje.
Wat is het verschil tussen het Blue Eye bij Saranda en het Blue Eye bij Theth?
Er zijn twee ‘Blue Eyes’ in Albanië. Het Blue Eye bij Saranda in het zuiden (dit artikel) is het bekendste en meest bezochte. Het Blue Eye bij Theth in het noorden ligt diep in de Albanese Alpen, is veel minder toeristisch en heeft een waterval die in de bron valt. Beide zijn prachtig, maar totaal verschillend qua locatie en sfeer.