De Big Ben bepaalt het stadsbeeld van Londen. Iedereen kent deze iconische toren van het Palace of Westminster.
Maar wacht even: de toren heet helemaal geen Big Ben! Dat is alleen de naam van de zwaarste bel die erin hangt. Tijd om je kennis over het beroemdste uurwerk ter wereld bij te spijkeren met 8 fascinerende feitjes.
1. De echte naam
Laten we het misverstand voor eens en altijd de wereld uit helpen. De toren heette vroeger gewoon de “Clock Tower”. In 2012 werd hij ter ere van het diamanten jubileum van de Queen omgedoopt tot de Elizabeth Tower.
In de toren hangen vijf klokken. De grootste, de “Great Bell”, heeft de bijnaam Big Ben. Waarschijnlijk is hij vernoemd naar Sir Benjamin Hall, de corpulente opzichter die de installatie regelde.
2. Zo zwaar als drie olifanten
De ‘Big Ben’ bel is een kolos. Hij is 2,28 meter hoog en heeft een diameter van 2,75 meter. Het gewicht? Bijna 14 ton (13.760 kilo om precies te zijn).
Dat is ongeveer evenveel als drie Afrikaanse olifanten bij elkaar. Het kostte destijds dan ook 30 uur om de bel naar boven te hijsen.
3. De ‘fout’ die voor het unieke geluid zorgt
Wist je dat de klok eigenlijk kapot is? De allereerste versie barstte al tijdens het testen in 1856. Er werd snel een nieuwe gegoten, maar ook die scheurde na een paar maanden omdat de slaghamer te zwaar was.
In plaats van de bel te vervangen, hebben ze hem een kwartslag gedraaid en een lichtere hamer gemonteerd. De barst zit er nog steeds! En dat is maar goed ook: die barst zorgt voor de unieke, ietwat onzuivere E-toon die we allemaal herkennen.
4. Hij is weer terug (na de stilte)
Tussen 2017 en 2022 was het stil in Londen. De toren onderging de grootste renovatie uit zijn geschiedenis.
Elk steentje is schoongemaakt en het uurwerk is uit elkaar gehaald. Het opvallendste resultaat? De wijzerplaten en wijzers zijn niet meer zwart, maar Pruisisch blauw. Dit was de originele kleur uit de Victoriaanse tijd.
5. Tijdreizen met penny’s
Het uurwerk is zo nauwkeurig dat het mechanisme wordt bijgesteld met… oude muntjes. Bovenop de slinger van de klok liggen een paar oude Engelse penny’s.
Loopt de klok iets te snel? Dan halen de klokkenmakers er een muntje af. Loopt hij te langzaam? Dan leggen ze er eentje bij. Het toevoegen van één penny zorgt ervoor dat de klok 0,4 seconde per dag sneller gaat.
6. Drie verjaardagen
Wanneer wens je de toren een fijne verjaardag? Er zijn drie data om te vieren:
- 10 april 1858: De huidige bel werd gegoten.
- 31 mei 1859: De klok begon voor het eerst te tikken.
- 11 juli 1859: De Big Ben luidde voor het eerst zijn beroemde slagen over Londen.
7. De scheve toren van… Londen?
Als je heel goed kijkt, zie je het: de Elizabeth Tower staat scheef. Hij leunt ongeveer 0,26 graden naar het noordwesten. Dat is aan de top een afwijking van zo’n halve meter.
De oorzaak? De zachte Londense klei en de aanleg van metrolijnen en parkeergarages onder de grond. Geen paniek: het duurt volgens experts nog zeker 4.000 jaar voordat hij net zo scheef staat als de toren van Pisa.
8. De grote schoonmaak
Eens in de vijf jaar krijgt de toren een wasbeurt. Een team van gespecialiseerde glazenwassers laat zich abseilend zakken om de vier wijzerplaten voorzichtig te poetsen.
Ze moeten wel oppassen: de wijzers zijn extreem gevoelig. Ze gebruiken daarom geen hogedrukspuiten, maar gewoon een emmertje sop en een spons.