Gdańsk is een parel aan de Baltische kust. Samen met badplaats Sopot en havenstad Gdynia vormt het de zogenoemde ‘Driestad’.
Het historische centrum is kleurrijk en sfeervol, maar de stad heeft ook een rauw, industrieel randje dankzij de scheepswerven.
Hier zijn 12 plekken die je niet mag missen.
1. De Lange Markt (Długi Targ)
Het hart van de stad. Dit is geen gewoon marktplein, maar een brede promenade omringd door prachtige, smalle patriciërshuizen in Hollandse en Vlaamse stijl.
Midden op het plein staat de beroemde Neptunusfontein. Volgens de legende stroomde er ooit Goldwasser (de lokale likeur met goudsnippers) uit zijn drietand in plaats van water.
2. De Kraanpoort (Żuraw)
Hét symbool van Gdańsk. Deze middeleeuwse havenkraan uit de 15e eeuw is de oudste en grootste van Europa die bewaard is gebleven.
De kraan werd aangedreven door mensenkracht: mannen liepen in enorme houten tredmolens om zware lasten (zoals wijnvaten en masten) van en naar schepen te hijsen. Je kunt binnen kijken hoe dit mechanisme werkte.
3. Mariakerk (Bazylika Mariacka)
Dit is de grootste bakstenen kerk ter wereld. Het gevaarte biedt plaats aan maar liefst 25.000 mensen.
Het interieur is wit en sober, maar indrukwekkend groot. De echte uitdaging is de beklimming van de toren: na meer dan 400 treden word je beloond met een waanzinnig uitzicht over de stad en de Oostzee.
4. Museum van de Tweede Wereldoorlog
Wist je dat de Tweede Wereldoorlog in Gdańsk begon? Dit moderne museum vertelt dat verhaal op een indrukwekkende manier.
Het gebouw zelf is al bijzonder: een schuine toren die uit de grond steekt. De tentoonstelling bevindt zich grotendeels onder de grond en laat de oorlog zien vanuit het perspectief van de gewone burgers. Trek hier gerust een halve dag voor uit.
5. Mariacka Straat (Barnsteenstraat)
Dit wordt vaak de meest romantische straat van Polen genoemd. De kasseienstraat wordt geflankeerd door statige huizen met bordessen en waterspuwers (gargoyles).
Gdańsk is de wereldhoofdstad van barnsteen (‘Baltisch Goud’). In deze straat vind je talloze ateliers en winkeltjes waar je prachtige sieraden van dit fossiele hars kunt kopen.
6. Europees Solidariteitscentrum (ECS)
Op de voormalige Lenin-werf werd geschiedenis geschreven. Hier begon Lech Wałęsa met de vakbond Solidarność het verzet dat uiteindelijk leidde tot de val van het communisme in Oost-Europa.
Het gebouw is bekleed met roestig staal, wat doet denken aan een scheepsromp. Binnen leer je alles over deze vreedzame revolutie. Loop ook even langs het monument voor de gevallen havenarbeiders buiten.
7. Westerplatte
Op dit schiereiland aan de monding van de rivier werden op 1 september 1939 de eerste schoten van de Tweede Wereldoorlog gelost door een Duits slagschip.
Nu is het een groot herdenkingspark met een enorm monument. Je kunt erheen met de bus, maar veel leuker is om vanuit het centrum de boot te pakken (een tocht van ongeveer 45 minuten).
8. De Motława Kade
Langs de rivier de Motława kun je heerlijk flaneren. Aan de ene kant zie je de historische kraanpoort en de oude stadspoorten, aan de overkant het moderne Graaneiland (Wyspa Spichrzów).
Dit eiland, waar vroeger graan werd opgeslagen, is nu de hipste plek van de stad vol moderne hotels en restaurants. Vooral ’s avonds is het uitzicht op de verlichte stad hier magisch.
9. Artushof (Dwór Artusa)
Direct achter de Neptunusfontein ligt dit prachtige gebouw. Vroeger was dit de ontmoetingsplek voor rijke kooplieden en de broederschappen van de stad.
Binnen kijk je je ogen uit: het interieur is één en al pracht en praal, met een enorme tegelkachel van 11 meter hoog (de grootste van Europa in zijn soort) en talloze schilderijen en scheepsmodellen.
10. Kathedraal van Oliwa
Iets buiten het centrum, in de rustige wijk Oliwa, staat deze lange cisterciënzerkerk. Hij is beroemd om één ding: het orgel.
Dit rococo-orgel uit de 18e eeuw is spectaculair. Het heeft duizenden pijpen en bewegende engeltjes met bazuinen. Probeer een van de korte orgelconcerten (20 minuten) bij te wonen; het geluid is overweldigend.
11. AmberSky Reuzenrad
Wil je Gdańsk van boven zien, maar heb je geen zin om de kerktoren te beklimmen? Stap dan in het reuzenrad op het Graaneiland.
In 15 minuten draai je een paar rondjes en heb je een perfect uitzicht over de rode daken van de oude stad, de rivier en de scheepswerven in de verte.
12. Uitstapje naar Sopot
Als je in Gdańsk bent, mag je Sopot eigenlijk niet overslaan. Deze chique badplaats ligt op slechts 20 minuten met de trein.
Het is het ‘Scheveningen van Polen’, maar dan met een houten pier van meer dan 500 meter lang (de langste van Europa). Wandel over het strand, bekijk het ‘Scheve Huis’ (Krzywy Domek) en eet een wafel op de boulevard.