Vilnius is een van de best bewaarde geheimen van Europa. De hoofdstad van Litouwen is charmant, betaalbaar en verrassend groen.
Het historische centrum staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en zit vol met barokke kerken, smalle straatjes en verborgen binnenplaatsen. Hier zijn de 10 hoogtepunten.
1. Kathedraal van Vilnius & Klokkentoren
Hét symbool van de stad. De kathedraal ziet er met zijn zuilen meer uit als een Griekse tempel dan als een kerk. De klokkentoren staat er los naast (wat typisch is voor de regio).
Op het plein voor de kathedraal vind je de ‘Stebuklas’ (wonder) tegel. Volgens de legende komt je wens uit als je op de tegel gaat staan en drie keer ronddraait. Proberen kan geen kwaad!
2. Republiek Užupis
Dit is de meest bijzondere wijk van Vilnius. Užupis heeft zichzelf uitgeroepen tot onafhankelijke republiek, compleet met eigen president, volkslied en grondwet (die aan de muur in de Paupio-straat hangt).
De sfeer is artistiek en een beetje anarchistisch, vergelijkbaar met Christiania in Kopenhagen of Montmartre. Je vindt er straatkunst, galerieën en gezellige terrasjes aan de rivier.
3. Gediminastoren
Bovenop een heuvel in het centrum staat de enige overgebleven toren van het Kasteel van Vilnius. Volgens de legende droomde groothertog Gediminas hier van een ijzeren wolf, wat leidde tot de stichting van de stad.
Je kunt naar boven wandelen of het kabelbaantje nemen. Het uitzicht over de rode daken van de oude stad en de moderne wolkenkrabbers aan de overkant is fantastisch.
4. Sint-Annakerk
Dit gotische meesterwerk is gebouwd met 33 verschillende soorten rode baksteen. Het verhaal gaat dat Napoleon de kerk zo mooi vond, dat hij hem op zijn handpalm mee wilde nemen naar Parijs.
Vlak erachter ligt de Bernardinekerk, die eruitziet als een fort. Samen vormen ze een prachtig ensemble.
5. Poort van het Morgenrood (Aušros Vartai)
Van de oude stadsmuur is alleen deze poort overgebleven. Maar het is niet zomaar een poort; boven de doorgang zit een kapel met een wereldberoemd icoon van de Maagd Maria.
Het is een belangrijk bedevaartsoord. Als je door de poort loopt, zie je vaak mensen op straat bidden richting het open raam van de kapel.
6. Museum van Genocide Slachtoffers (KGB Museum)
Een indrukwekkend, maar zwaar museum. Het is gevestigd in het voormalige hoofdkwartier van de KGB (de Sovjet geheime politie).
Je leert hier over de bezetting door de nazi’s en de Sovjets, het verzet van de ‘Woudbroeders’ en de deportaties. In de kelder kun je de originele gevangeniscellen en executiekamer bezoeken. Een plek die je niet snel vergeet.
7. De Drie Kruisen
Op de Kale Heuvel (Plikasis kalnas) staan drie helderwitte betonnen kruisen. Ze herinneren aan zeven monniken die hier volgens de overlevering werden onthoofd.
De kruisen zijn vanuit de hele stad te zien, maar het is de moeite waard om erheen te klimmen (via het Kalnai Park) voor het beste panorama van Vilnius, vooral tijdens zonsondergang.
8. Kasteel Trakai (Dagtrip)
Op slechts 30 minuten rijden (of met de trein) van Vilnius ligt Trakai. Midden in een meer, op een eilandje, staat een sprookjesachtig rood bakstenen kasteel.
Het is een van de meest fotogenieke plekken van Litouwen. In de zomer kun je waterfietsen of zeilen op het meer. Proef hier ook zeker Kibinai, gevulde pasteitjes die een lokale specialiteit zijn.
9. Pilies Straat (Pilies gatvė)
Dit is de oudste en gezelligste straat van Vilnius. Hij loopt van het Kasteelplein naar het Stadhuisplein en zit vol met cafés, restaurants en souvenirwinkels.
Hier proef je het lokale leven. Bestel een lokaal biertje en probeer Cepelinai (aardappelknoedels gevuld met vlees) of Kepta Duona (gefrituurd roggebrood met knoflook en kaas).
10. Luchtballonvaart boven de stad
Vilnius is een van de weinige Europese hoofdsteden waar het toegestaan is om met een heteluchtballon recht boven het oude centrum te varen.
Bij goed weer zie je in de avond vaak tientallen ballonnen opstijgen. Het is een magische ervaring om in alle stilte over de kerktorens en rode daken te zweven. Een uniek perspectief op de stad.